Ełk

Droga dwukierunkowa w terenie niezabudowanym. Za samochodem A jadącym z prędkością 70 km/h jedzie samochód B z zamiarem wyprzedzenia samochodu A (włączony kierunkowskaz). Samochód A to Fiat 126p, samochód B - szybka Honda Type R. Kierowca Hondy jedzie bardzo blisko fiata (na zderzaku), tak aby uniemożliwić ewentualne wyprzedzenie go przez inne pojazdy i czeka na właściwy moment do rozpoczęcia manewru wyprzedzania. Pada deszcz, widoczność jest ograniczona, natężenie ruchu pojazdów duże, nawierzchnia nierówna z wyraźnymi koleinami, w których zbiera się woda. Kierowca Hondy dostrzega lukę w fali pojazdów jadących z przeciwka i podejmuje decyzje rozpoczęcia manewru wyprzedzania (wie, że moc samochodu jest duża i przyspieszenie pozwoli na wyprzedzenie fiata). Gwałtownie skręca kierownicę i wciska gaz do oporu. W momencie zmiany kierunku auto traci przyczepność kół na koleinie i wpada w poślizg. Kierowca stara się opanować auto, stabilizując jego kierunek na przeciwległym pasie ruchu, tracąc cenne sekundy, które miał poświecić na manewr wyprzedzania. Odległość od samochodów nadjeżdżających z przeciwka staje się bardzo niebezpieczna. Unikając zderzenia czołowego, kierowca ratuje się ucieczką na pobocze, gdzie niestety uderza jednak bocznie w drzewo. Dochodzi do dachowania.

Aby wykonać ten manewr bezpiecznie, należy jak najkrócej przebywać na przeciwległym pasie ruchu. Im większa różnica prędkości między autem A i B, tym krótszy będzie ten czas. Błąd polega na tym, iż tę różnicę prędkości należy zbudować na naszym pasie ruchu, a nie w momencie wyprzedzania. Należy więc odjechać od auta wyprzedzanego, aby mieć miejsce na rozpędzenie samochodu. Często kierowcy obawiają się ze tworząc przestrzeń między pojazdami dają innym szansę wyprzedzena, stąd tendencja do jazdy na zderzaku. W momencie wymuszonego przez taką odległość gwałtownego skrętu kierownicą obniżamy znacznie przyczepność przednich kół. Dodatkowo obniżamy ich przyczepność gwałtownie dodając gazu. Przesuwamy środek ciężkości samochodu do tyłu (auto staje dęba) i powodujemy znaczne przyspieszenie ruchu obrotowego kół (koła buksują).

W takich warunkach nawet na suchej nawierzchni nietrudno o destabilizację kierunku jazdy. Możliwość wpadnięcia w poślizg potęgują koleiny i woda. Czas, jaki zakładamy na wykonanie manewru zostaje wydłużony o zaskoczenie, poślizg i wyprowadzenie auta z poślizgu. Najczęściej ratujemy się wtedy ucieczką w bok. Ile jest w zimie samotnych aut stojących w rowach?

Prawidłowo budowana różnica prędkości odbywa się na naszym pasie ruchu. Jeśli mamy dodać gazu, to nie w momencie rozpoczynania skrętu, lecz w chwili kiedy kierownica wraca do położenia zerowego a prostowane kola odzyskują przyczepność. Dodanie gazu powinno być płynne, aby nie zerwać przyczepności.

Wyprzedzanie na dwukierunkowej drodze jest najbardziej niebezpiecznym ze wszystkich manewrów, zwłaszcza przy dużym natężeniu ruchu w słoneczny suchy dzień, kiedy wszyscy pędza na złamanie karku. Aby bezpiecznie wykonać ten manewr, należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

1. Miejsce i moment rozpoczęcia manewru
Właściwe miejsce do wyprzedzania to odcinek drogi, który postrzegamy jako wolny od jakichkolwiek przeszkód i na tyle długi, aby manewr ten można było wykonać z zamierzoną prędkością. Odcinek ten powinien być widoczny na całej długości, najlepiej z dużym zapasem. Jeżeli z przeciwka zbliża się pojazd, należy bezbłędnie określić jego odległość, prędkość z jaką się zbliża i moment minięcia się samochodów.

2. Pozycja wyjściowa
Podstawowym błędem kierowców wykonujących manewr wyprzedzania jest zbyt bliskie dojeżdżanie do pojazdu wyprzedzanego. Im bliżej trzymamy się np. ciężarówki, tym mniej widzimy, co znajduje się przed nią. Warto pamiętać, że musimy także widzieć, co znajduje się przed wyprzedzanym pojazdem. Jazda zbyt blisko wyprzedzanego auta skutecznie nam to uniemożliwia. Rozpoczynając wyprzedzanie w takiej sytuacji zmuszeni jesteśmy do wykonania gwałtownego skrętu kierownica połączonego z dodaniem gazu. Wpływa to na gwałtowne zmniejszenie przyczepności kół przednich i możliwość wystąpienia poślizgu.

3. Prędkość wyprzedzania
Pamiętajmy, że im krócej będziemy jechać po „przeciwnej stronie drogi”, tym manewr będzie bezpieczniejszy. Warto kierować się tu następującymi zasadami:

  • Przed rozpoczęciem manewru zredukuj bieg tak, aby twoje auto mogło dynamicznie przyspieszyć.

  • Na odcinku drogi, który dzieli cię od pojazdu wyprzedzanego, musisz uzyskać odpowiednią różnicę prędkości i dopiero wyjechać na lewą stronę jezdni. Niedopuszczalna jest odwrotna kolejność tych elementów.

4. Czytelność zachowań
Wykonując manewr wyprzedzania musimy pamiętać o tym, aby odpowiednio wcześniej sygnalizować swoje intencje. Warto również upewnić się, czy kierowca pojazdu wyprzedzanego nas widzi. Często pomoże on nam wtedy, zjeżdżając do prawej strony jezdni. Bezwzględnie należy sprawdzić w lusterku wstecznym, czy sami nie jesteśmy wyprzedzani.

Pamiętajmy że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do bezpieczeństwa wykonywanego manewru, należy go zaniechać! Bardzo często, szczególnie w miesiącach letnich o dużym natężeniu „wakacyjnego” ruchu, mamy do czynienia z sytuacją wyprzedzania „na trzeciego”. Wyprzedzanie nie lubi tłoku. Warto czasami „odpuścić”, aby zadbać o własne bezpieczeństwo.

Kuba Bielak
Akademia Bezpiecznej Jazdy